Schaffelaar, Jan van (...-1482)
99529. Jan van Schaffelaar : tekst en uitleg / Dick Berents. - [Soesterberg] : Aspekt, 2017. 249 p. : ill. : 23 cm. - . - Met lit.opg., noten en reg., ISBN: 9789463382441 PK : K2017-119 Jan van Schaffelaar, offerde zich in 1482 op voor zijn makkers door van de toren van Barneveld te springen. Later kreeg hij in geschiedenisboeken en romans de status van nationale held. Men beschreef hem als een edelman, als de heer van kasteel de Schaffelaar, een inwoner van Barneveld, een Kabeljauw. Enkelen betwijfelden of de sprong had plaatsgevonden. Over die gebeurtenis had men echter eeuwen lang niet meer dan een stukje tekst van negentien regels uit een vijftiende-eeuwse kroniek. Met systematisch ontleden van die tekst en vergelijking met recent ontdekte bronnen laat deze studie iets heel anders zien. Jan van Schaffelaar kwam niet uit Barneveld maar uit Leusden, hij was geen edelman maar een boer, hij was geen Kabeljauw, het kasteel de Schaffelaar bij Barneveld heeft niets met Jan van Schaffelaar te maken en het is onjuist om hem als een vaderlandse figuur te presenteren. Hij was vooral een niets ontziende huurling die leefde van plunderen. Maar hij is echt naar beneden gesprongen en men kan dat met recht een heldendaad noemen. 99530. De sprong van Jan van Schaffelaar : oorlog en partijstrijd in de late Middeleeuwen / Antheun Janse. - Hilversum : Verloren, 2003. 93 : ill. : 20 x 18 cm. - ((Verloren Verleden ; 21)). - Met bronnen, lit.opg. en reg., ISBN: 9065504621 PK : O2017-58 Op 16 juli 1482 sprong Jan van Schaffelaar van de toren van Barneveld om zijn kameraden te redden. Het is één van de bekendste 'vaderlandse heldendaden' uit onze middeleeuwse geschiedenis. In de negentiende eeuw werd het verhaal gebruikt als lichtend voorbeeld van opofferingsgezindheid. In de twintigste eeuw verdween de moralistische duiding, maar de spron zelf bleef bekend als één van die curieuze anekdotes van de vaderlandse geschiedenis. Antheun Janse, als historicus verbonden aan de Universiteit Leiden, beschrijft het incident tegen de achtergrond van de 'Hoekse en Kabeljauwse twisten', de partijstrijd die een belangrijk deel van de Noordelijke Nederlanden in zijn greep hield. Jansen staat uitvoerig stil bij ontwikkelingen in bewapening en militaire organisatie die zich aan het einde van de Middeleeuwen voordeden, en probeert zo antwoord te geven op de vraag waarom Van Schaffelaar sprong.
subject
Schaffelaar, Jan van (...-1482)
label
Schaffelaar, Jan van (...-1482)